Bạn có chắc mình không bị thiếu máu lên não? 7 dấu hiệu dễ bỏ qua!

Tìm hiểu các triệu chứng thiếu máu lên não để kịp thời điều trị

MỤC LỤC:

Thiếu máu lên não là gì?

7 dấu hiệu thiếu máu lên não ai cũng dễ bỏ qua

Nguyên nhân gây thiếu máu lên não

Khi nào cần đi khám bệnh ngay?

Điều trị thiếu máu lên não – không nên lơ là!

Thiếu máu lên não là gì?

Thiếu máu lên não (còn gọi là thiếu máu não) là tình trạng dòng máu được bơm từ tim lên não không đủ trong một thời điểm nhất định hoặc kéo dài.

Khi đó, não bộ – cơ quan tiêu thụ tới 20% lượng oxy của cơ thể – không được cung cấp đầy đủ oxy và dưỡng chất cần thiết cho hoạt động bình thường.

Hậu quả là các tế bào thần kinh bị thiếu năng lượng, dẫn đến hàng loạt triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi, giảm tập trung, hay quên…

Nếu tình trạng này kéo dài mà không được xử lý, người bệnh sẽ có nguy cơ cao bị suy giảm trí nhớ, nhận thức, thậm chí đột quỵ.

7 dấu hiệu thiếu máu lên não ai cũng dễ bỏ qua

Đau đầu âm ỉ, căng tức vùng trán – thái dương

Thiếu máu lên não khiến lưu lượng máu và oxy cung cấp cho tế bào thần kinh bị giảm sút. Khi não không được nuôi dưỡng đầy đủ, các mạch máu trong não phải giãn nở nhiều hơn để bù đắp lượng máu thiếu hụt, đồng thời hệ thần kinh cũng phản ứng bằng cách phát ra tín hiệu đau.

Chính sự thiếu oxy và tình trạng căng giãn mạch máu này gây ra cảm giác đau đầu âm ỉ hoặc căng tức, đặc biệt rõ ở vùng trán – thái dương, nơi tập trung nhiều mạch máu và dây thần kinh nhạy cảm.

Cơn đau thường dịu đi khi nghỉ ngơi, vì lúc này não được thư giãn và cần ít oxy hơn.

Nếu xuất hiện cơn đau dữ dội, đột ngột, kèm theo nói ngọng hay tê liệt tay chân, cần đi cấp cứu ngay vì có thể liên quan đến đột quỵ.

Thiếu máu lên não gây đau đầu âm ỉ

Chóng mặt, choáng váng, nhất là khi thay đổi tư thế

Thiếu máu lên não làm giảm lượng oxy cung cấp cho hệ tiền đình và tiểu não – những bộ phận kiểm soát thăng bằng của cơ thể.

Khi đứng lên hoặc thay đổi tư thế đột ngột, lưu lượng máu lên não càng giảm, khiến người bệnh dễ bị chóng mặt, choáng váng, thậm chí có cảm giác quay cuồng mất thăng bằng.

Mờ mắt thoáng qua, có cảm giác “ruồi bay”

Thiếu máu lên não khiến lưu lượng máu nuôi mắt và dây thần kinh thị giác bị giảm, làm cho thị lực bị rối loạn tạm thời, gây hiện tượng mờ mắt thoáng qua.

Đồng thời, sự thiếu oxy còn ảnh hưởng đến dịch kính trong mắt, tạo cảm giác có những chấm đen li ti di động như “ruồi bay” trước mắt.

Mất tập trung, hay quên, hiệu suất giảm

Não bộ cần một lượng lớn oxy và glucose để duy trì hoạt động của tế bào thần kinh.

Khi thiếu máu lên não, nguồn năng lượng này không đủ, khiến quá trình dẫn truyền tín hiệu thần kinh bị gián đoạn, làm người bệnh khó tập trung, suy giảm trí nhớ và hay quên những việc vừa xảy ra.

Ù tai, nặng tai

Thiếu máu lên não làm giảm tuần hoàn máu đến tai trong – nơi có hệ thống thần kinh thính giác và cơ quan giữ thăng bằng.

Khi lượng máu nuôi dưỡng không đủ, chức năng truyền âm thanh bị rối loạn, dẫn đến hiện tượng ù tai, cảm giác tai bị nặng và đôi khi đi kèm với cảm giác đầu “đặc quánh”, khó chịu vào cuối ngày.

Rối loạn giấc ngủ

Não bộ kiểm soát chu kỳ ngủ – thức thông qua hoạt động của hệ thần kinh trung ương.

Khi bị thiếu máu lên não, lượng oxy và dưỡng chất cung cấp cho vùng não điều hòa giấc ngủ không đủ, khiến quá trình tiết hormone và dẫn truyền thần kinh bị rối loạn. Điều này làm người bệnh khó đi vào giấc, ngủ chập chờn, hay tỉnh giấc giữa đêm và sáng dậy vẫn mệt mỏi như chưa được nghỉ ngơi.

Tê bì chân tay, chân tay lạnh

Thiếu máu lên não thường đi kèm với rối loạn tuần hoàn ngoại vi, khiến máu lưu thông đến tay chân bị giảm sút.

Khi chân tay không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất, người bệnh dễ xuất hiện cảm giác tê bì, châm chích, thậm chí lạnh buốt ở bàn tay, bàn chân, kèm theo mệt mỏi và uể oải kéo dài.

Nguyên nhân gây thiếu máu lên não

Những nguyên nhân khiến lưu lượng máu và oxy cung cấp cho não bộ bị giảm sút:

Xơ vữa động mạch

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Khi mảng xơ vữa tích tụ trong thành mạch máu, lòng mạch bị hẹp lại, cản trở máu lưu thông lên não, làm não thiếu oxy và dưỡng chất.

Xơ vữa động mạch là nguyên nhân phổ biến gây thiếu máu lên não

Huyết áp thấp hoặc tụt huyết áp đột ngột

Huyết áp thấp khiến áp lực bơm máu không đủ để đẩy máu lên não, đặc biệt là khi đứng lên hoặc thay đổi tư thế nhanh, dễ gây chóng mặt, choáng váng.

Thoái hóa đốt sống cổ

Các gai xương hoặc đĩa đệm thoát vị có thể chèn ép vào động mạch đốt sống – động mạch quan trọng dẫn máu lên não.

Điều này khiến dòng máu bị cản trở, gây thiếu máu não mạn tính.

Rối loạn tim mạch

Các bệnh lý như rối loạn nhịp tim, suy tim, hẹp van tim… làm giảm khả năng bơm máu của tim, dẫn đến não không được cung cấp đủ máu.

Thiếu máu toàn thân

Khi cơ thể thiếu hồng cầu hoặc hemoglobin (như ở người thiếu máu do thiếu sắt, suy tủy, mất máu…), lượng oxy vận chuyển đến não bị giảm sút, gây ra tình trạng thiếu máu não.

Yếu tố lối sống

Thức khuya, căng thẳng kéo dài, lạm dụng rượu bia, thuốc lá, ít vận động hoặc ăn uống thiếu chất đều có thể làm tăng nguy cơ thiếu máu lên não.

Khi nào cần đi khám bệnh ngay?

Không phải lúc nào thiếu máu lên não cũng chỉ gây đau đầu hay chóng mặt thoáng qua. Trong một số trường hợp, bệnh có thể tiến triển nhanh, báo hiệu tình huống nguy hiểm. Người bệnh cần đi khám ngay khi xuất hiện những dấu hiệu sau:

• Đau đầu dữ dội, khởi phát đột ngột: cơn đau “như búa bổ”, không giống đau đầu thông thường, có thể là dấu hiệu cảnh báo xuất huyết não hoặc nhồi máu não cấp.
• Rối loạn ngôn ngữ và vận động: nói ngọng, méo miệng, liệt nửa mặt, yếu hoặc tê một bên tay chân.
• Rối loạn thị giác và thăng bằng: nhìn đôi, mờ mắt đột ngột, choáng váng, mất khả năng giữ thăng bằng, đi loạng choạng.
• Ngất xỉu, co giật hoặc rối loạn ý thức: tỉnh táo giảm dần, lú lẫn, thậm chí hôn mê.

Đây đều là dấu hiệu cấp cứu, có thể liên quan đến tai biến mạch máu não (đột quỵ). Nếu gặp các triệu chứng này, người bệnh tuyệt đối không được trì hoãn mà cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.

Điều trị thiếu máu lên não – không nên lơ là!

Việc điều trị thiếu máu lên não cần kết hợp nhiều phương pháp, tùy thuộc vào mức độ nặng nhẹ và nguyên nhân gây bệnh.

Các hướng điều trị thường bao gồm:

Điều chỉnh lối sống và chế độ ăn uống

Ăn uống lành mạnh, tăng cường rau xanh, trái cây tươi, cá, các loại hạt, hạn chế dầu mỡ, rượu bia và thuốc lá.

Uống đủ nước để hỗ trợ tuần hoàn máu.

Tập thể dục đều đặn, các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, đạp xe giúp cải thiện lưu thông máu não.

Ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng, làm việc quá sức.

Sử dụng thuốc theo chỉ định bác sĩ

• Thuốc giãn mạch và tăng tuần hoàn não: giúp cải thiện lưu lượng máu lên não.
• Thuốc chống kết tập tiểu cầu (như aspirin liều thấp): ngăn ngừa hình thành cục máu đông, giảm nguy cơ đột quỵ.
• Thuốc điều trị bệnh lý nền: kiểm soát huyết áp, mỡ máu, tiểu đường – những yếu tố nguy cơ gây thiếu máu lên não.

Dùng thuốc hoạt huyết thảo dược

Y học cổ truyền có nhiều loại thảo dược giúp bổ huyết, hoạt huyết, tăng cường lưu thông máu như đương quy, ích mẫu, ngưu tất, thục địa, xích thược, xuyên khung…

Sự kết hợp hài hòa của các thảo dược này có tác dụng trị các chứng huyết hư, ứ trệ. Phòng ngừa và điều trị thiểu năng tuần hoàn não (mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, mất thăng bằng, hoa mắt, ngủ không ngon, suy giảm trí nhớ, suy nhược thần kinh), thiểu năng tuần hoàn ngoại vi (đau mỏi vai gáy, tê cứng cổ, đau cách hồi, đau cơ, tê bì chân tay) thể huyết ứ; rối loạn kinh nguyệt, đau bụng kinh do huyết ứ.

Thuốc hoạt huyết có thành phần từ các thảo dược này được sản xuất dạng viên nén tiện sử dụng và dễ bảo quản.

Thuốc hoạt huyết dạng viên nén hiện có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, người có các triệu chứng thiếu máu lên não có thể tham khảo sử dụng.