AI đảo chiều cuộc chơi phim ngắn Trung Quốc

Trung Quốc hiện dẫn đầu thị trường microdrama, dòng phim ngắn định dạng dọc thường được ví như “truyền hình dành cho thế hệ TikTok”. Loại hình này phát triển nhanh nhờ phù hợp thói quen xem nội dung trên điện thoại, thời lượng mỗi tập ngắn, nhịp kể dồn dập, dễ tạo cảm giác tò mò để giữ khán giả tiếp tục theo dõi.

Theo công ty nghiên cứu thị trường DataEye, hơn 220.000 phim ngắn được tạo bằng AI xuất hiện trên Douyin trong nửa đầu năm nay, thu hút khoảng 500 tỷ lượt xem. Riêng quý I, các nhà làm phim Trung Quốc phát hành khoảng 128.000 phim ngắn, gấp hơn 3 lần tổng số của cả năm trước. Khoảng 95% trong số này được tạo bằng trí tuệ nhân tạo.

AI không còn chỉ hỗ trợ một khâu nhỏ như dựng hình hoặc hậu kỳ. Công nghệ có thể tham gia tạo nhân vật, xây dựng không gian, tạo chuyển động, xử lý ánh sáng, âm thanh, qua đó rút gọn nhiều công đoạn từng cần êkíp đông người. Với microdrama, lợi thế này đặc biệt quan trọng bởi tốc độ sản xuất quyết định khả năng liên tục cung cấp nội dung mới.

Trung Quốc đang chứng kiến làn sóng AI tiến sâu vào ngành phim ngắn, nơi tốc độ sản xuất vốn đã rất cao. Table Media.

Theo CNN, một dự án có tổng thời lượng khoảng 120 phút có thể được nhóm 5 người hoàn thành trong khoảng 1 tuần với chi phí khoảng 15.000 nhân dân tệ, tương đương hơn 58 triệu đồng. Mức này thấp hơn 1/10 ngân sách tối thiểu của một tác phẩm người đóng tại Trung Quốc.

Nhà sản xuất nhờ đó có thể giảm nhu cầu tuyển diễn viên, dựng trường quay, chuẩn bị phục trang, tổ chức quay phim hoặc xử lý hậu kỳ theo phương thức truyền thống. Cùng một mức đầu tư, êkíp có khả năng thực hiện nhiều dự án hơn, thử nghiệm nhiều mô-típ hơn, nhanh chóng điều chỉnh nội dung dựa trên phản ứng của người xem.

Một công cụ đang thu hút chú ý là Seedance 2.0 của ByteDance. Ứng dụng có thể tiếp nhận đồng thời 4 dạng dữ liệu đầu vào gồm hình ảnh, video, âm thanh, văn bản. Chỉ từ vài dòng lệnh hoặc dữ liệu tham chiếu, mô hình có khả năng tạo video dài 60 giây với nhiều góc quay, chuyển động gần quy luật vật lý, ánh sáng đồng bộ, âm thanh phù hợp.

Cơ hội việc làm chịu sức ép mới

Sản xuất dễ hơn không đồng nghĩa thành công dễ hơn. DataEye cho biết trong 221.900 phim ngắn cùng phim truyện tranh AI mới trên Douyin nửa đầu năm, chỉ 1.055 tác phẩm vượt 100 triệu lượt xem, tương đương 0,48%. Khi hàng trăm nghìn sản phẩm cùng tranh giành sự chú ý, tốc độ hay giá thành không còn là lợi thế quyết định.

Áp lực lớn nhất đang đổ lên diễn viên cùng các vị trí sản xuất truyền thống. Theo Financial Times, tại Hoành Điếm, trung tâm sản xuất phim lớn của Trung Quốc, nhiều diễn viên mất việc hoặc phải chuyển sang nghề khác khi công cụ tạo video thế hệ mới được sử dụng rộng rãi hơn.

Làn sóng này đặc biệt ảnh hưởng đến người trẻ chưa có vị trí vững chắc. Họ thường phụ thuộc vào vai nhỏ, dự án ngân sách thấp hoặc phim ngắn để tích lũy kinh nghiệm. Khi chính những sản phẩm chi phí thấp chuyển mạnh sang AI, cánh cửa bước vào nghề của nhóm này có thể hẹp hơn đáng kể.

Diễn viên Quân Lâm, làm việc tại phim trường Hoành Điếm, cho rằng AI vẫn khó thay thế hoàn toàn con người vì sản phẩm tạo ra còn mang tính công thức, chưa truyền tải đầy đủ các cung bậc cảm xúc. Trên nền tảng Hongguo, phim có diễn viên thật vẫn thường xuyên góp mặt trong top 10 nội dung được xem nhiều bên cạnh tác phẩm AI cùng hoạt hình.

Quân Lâm thừa nhận AI có thể không thay thế người thật hoàn toàn nhưng vẫn đủ sức lấy đi công việc của cô. Nhận xét này phản ánh nghịch lý trong ngành phim ngắn Trung Quốc: công nghệ mở rộng khả năng sản xuất cho nhiều nhóm sáng tạo nhưng đồng thời làm giảm nhu cầu đối với một phần lao động truyền thống.

Sự phát triển quá nhanh của phim AI còn kéo theo yêu cầu quản lý chặt hơn. Cục Quản lý Phát thanh và Truyền hình quốc gia Trung Quốc yêu cầu các nền tảng chủ động kiểm soát nội dung có khả năng gây hại, còn video không đáp ứng yêu cầu có thể bị buộc gỡ bỏ.

Trung Quốc đã tăng cường quản lý hoạt động sản xuất, phát hành phim ngắn từ tháng 4, đặc biệt với tác phẩm sử dụng AI. Các quy định mới dự kiến có hiệu lực từ tháng 9 tiếp tục siết kiểm duyệt, yêu cầu nội dung, cốt truyện đáp ứng các tiêu chuẩn do cơ quan chức năng đề ra.

Microdrama vì thế trở thành nơi thể hiện rõ tác động 2 mặt của AI đối với điện ảnh Trung Quốc. Công nghệ tạo video nhanh hơn, rẻ hơn, mở rộng cơ hội thử nghiệm, nhưng cũng đẩy ngành vào cuộc cạnh tranh khốc liệt, làm xáo trộn thị trường lao động, buộc nhà quản lý phải thích ứng. Khi AI ngày càng phổ biến, lợi thế không còn nằm ở sản lượng. Câu chuyện hấp dẫn, cách kể khác biệt, cảm xúc chân thực là yếu tố quyết định.