5 nguyên nhân thoái hóa khớp gối: Nên biết sớm để phòng ngừa

Nguyên nhân thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối là gì?

Thoái hóa khớp gối là quá trình tổn thương mạn tính, không hồi phục của khớp gối – bao gồm sụn khớp, xương dưới sụn, dịch khớp và bao hoạt dịch. Khi sụn bị bào mòn theo thời gian, khoảng cách giữa hai đầu xương giảm dần, dẫn đến cọ sát, gây đau, viêm, giảm vận động và thậm chí biến dạng khớp nếu không được kiểm soát.

Bệnh tiến triển từ từ, thường gặp ở một hoặc cả hai bên gối, và là nguyên nhân hàng đầu gây hạn chế vận động, giảm chất lượng sống ở người lớn tuổi.

Thoái hóa khớp gối tiến triển từ từ

Nguyên nhân thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối có thể khởi phát do nhiều yếu tố, trong đó có cả nguyên nhân nguyên phát (liên quan đến tuổi tác) và thứ phát (do bệnh lý hoặc chấn thương). Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến:

Lão hóa tự nhiên theo tuổi tác

Tuổi càng cao, khả năng tổng hợp collagen và proteoglycan của sụn khớp càng suy giảm. Đồng thời, các tế bào sụn cũng mất dần khả năng tự phục hồi. Quá trình này diễn ra âm thầm, là nguyên nhân chủ yếu gây thoái hóa khớp ở người trên 50 tuổi, đặc biệt là phụ nữ sau mãn kinh do suy giảm estrogen.

Thừa cân, béo phì

Khớp gối phải chịu áp lực rất lớn trong các hoạt động thường ngày. Mỗi kilogram cân nặng dư thừa làm tăng đáng kể tải trọng lên khớp, đặc biệt khi đi bộ, leo cầu thang hoặc đứng lâu. Áp lực kéo dài khiến sụn bị mài mòn nhanh, ảnh hưởng chất và lượng của dịch khớp gối.

Chấn thương và vi chấn thương lặp đi lặp lại

Các tổn thương vùng gối như gãy xương, trật khớp, rách dây chằng, tổn thương sụn chêm nếu không phục hồi hoàn toàn có thể để lại hậu quả mạn tính, dẫn đến thoái hóa thứ phát. Ngoài ra, những người làm việc nặng, tư thế gập gối lặp lại (ngồi xổm, quỳ, mang vác nặng...) cũng dễ bị vi chấn thương làm tổn thương sụn và mô quanh khớp.

Dị dạng trục chi hoặc lệch trục khớp gối

Một số người có bất thường bẩm sinh hoặc mắc phải như chân vòng kiềng, chân chữ X, lệch vẹo cột sống… làm thay đổi phân bố lực lên khớp, khiến một bên gối phải chịu tải trọng lớn hơn, dẫn đến thoái hóa không đồng đều và tiến triển nhanh.

Thiếu vận động hoặc vận động sai cách

Ít vận động khiến dịch khớp không được lưu thông đều, giảm khả năng nuôi dưỡng sụn. Ngược lại, tập luyện quá mức hoặc sai tư thế cũng là yếu tố thúc đẩy thoái hóa, đặc biệt ở vận động viên, người lao động nặng hoặc người mới tập luyện thể thao không phù hợp với thể trạng.

Nguyên nhân thoái hóa khớp gối thường do tuổi tác

Thoái hóa khớp gối có thể phòng ngừa không?

Dù là một bệnh lý tiến triển theo tuổi, thoái hóa khớp gối hoàn toàn có thể làm chậm hoặc hạn chế tiến triển nếu phát hiện sớm và điều chỉnh lối sống hợp lý. Các biện pháp phòng ngừa có giá trị bao gồm:

• Duy trì cân nặng hợp lý để giảm tải trọng lên khớp gối
• Luyện tập các môn thể thao phù hợp như đi bộ nhẹ, yoga, bơi lội, tránh vận động mạnh gây áp lực lên gối
• Tránh tư thế gây hại cho gối như ngồi xổm, gập gối sâu, leo cầu thang nhiều lần liên tục
• Bổ sung dưỡng chất có lợi cho khớp như omega-3, vitamin D, canxi, collagen type II... theo chỉ định
• Điều trị dứt điểm các chấn thương gối, không để tái phát hoặc để lại di chứng

Vận động nhẹ nhàng giúp khớp gối linh hoạt hơn

Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ và phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo như đau khi vận động, cứng khớp buổi sáng, lạo xạo khớp khi di chuyển... sẽ giúp can thiệp kịp thời, tránh biến chứng nặng.

Cải thiện thoái hóa khớp gối bằng Đông y

Việc sử dụng thuốc Tây y tuy có thể mang lại hiệu quả nhanh chóng nhưng lại tiềm ẩn nhiều tác dụng không mong muốn. Do đó, với bệnh lý xương khớp như thoái hóa khớp gối, xu hướng sử dụng thảo dược và thuốc Đông y để điều trị bệnh ngày càng phổ biến.

Đông y có bài thuốc xương khớp có thành phần từ Đương quy, Đỗ trọng, Cẩu tích, Đan sâm, Liên nhục, Tục đoạn, Thiên ma, Cốt toái bổ, Độc hoạt, Sinh địa, Uy linh tiên, Khương hoạt… giúp bổ can thận, tăng cường khí huyết, thông kinh lạc, trừ phong thấp, trị các chứng phong tê thấp: thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp, nhức mỏi, cứng cơ xương khớp, tay chân tê bại, hỗ trợ phòng ngừa bệnh tái phát.

Bài thuốc xương khớp này hiện đã được chuyển giao sản xuất tại nhà máy chuẩn GMP-WHO, tạo nên Thuốc Xương Khớp dạng viên nén tiện sử dụng.

Thuốc Xương Khớp dạng viên nén tiện sử dụng có bán tại hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc. Người bị thoái hóa khớp gối có thể tham khảo sử dụng.